Đầu tư công kiểu dàn trải, cào bằng: Hiếm quốc gia nào giống Việt Nam!

30.10.2018, 06:30 AM

“Thật hiếm có quốc gia nào có phương pháp phân bổ mỗi tỉnh, thành phố đều có một dự án. Trong khi như nước Úc, kế hoạch năm 2018, đầu tư công chỉ chi đầu tư cho 4 dự án quan trọng”- Đại biểu Quốc hội nhấn mạnh khi nói về việc đầu tư công dàn trải, cào bằng...
Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai, đoàn Hà Nội

Sáng 29/10/2018, thảo luận tại Hội trường Quốc hội về đánh giá giữa kỳ thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn, tài chính quốc gia 5 năm giai đoạn 2016-2020, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (đoàn Hà Nội) cho rằng, 3 năm là khoảng thời gian không dài nhưng cũng đủ để nhìn nhận những bước tiến mới, những kết quả đạt được và cả những khó khăn, thách thức đang đặt ra.

Đánh giá những cố gắng của Chính phủ, các cấp, ngành là thực sự đáng ghi nhận, tuy nhiên đại biểu đoàn Hà Nội đã đề cập 2 vấn đề khó khăn, thách thức trong quá trình thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020.

Thứ nhất, theo bà Mai, đó là tính dàn trải trong thực hiện đầu tư. Theo vị đại biểu đoàn Hà Nội, khi đánh giá về đầu tư công, cụm từ “đầu tư dàn trải” dường như trở nên quen thuộc và trong báo cáo của Chính phủ cũng thẳng thắn nhìn nhận đó là một hạn chế lớn cần khắc phục.

Bà Mai cho biết, tổng mức đầu tư công giai đoạn 2016-2020 là 2 triệu tỉ đồng, nhưng cũng có 9.620 dự án. Và hiện nay, ở các địa phương, số dự án dở dang, thiếu vốn là rất lớn. Đặc biệt, trong số 260 ngàn tỉ đồng trái phiếu Chính phủ, cả 64 tỉnh, thành phố đều được phân bổ mỗi địa phương 1 dự án.

“Thật hiếm có quốc gia nào có phương pháp phân bổ mỗi tỉnh, thành phố đều có một dự án. Trong khi như nước Úc, kế hoạch năm 2018, đầu tư công chỉ chi đầu tư cho 4 dự án quan trọng”- bà Mai dẫn chứng và cho biết kinh nghiệm của các nước, nguồn lực đầu tư từ phía nhà nước chỉ tập trung vào các dự án có tác dụng lan toả, có tính tác động toàn xã hội.

“Nhu cầu của các địa phương là chính đáng, cần thiết, tuy nhiên trong bối cảnh khó khăn, nợ công vẫn đang ở mức cao, bội chi lớn, lãi suất ngày một tăng, thì chúng ta bắt buộc phải có sự lựa chọn theo hướng tập trung, tránh dàn trải” - đại biểu Vũ Thị Lưu Mai nêu quan điểm.

“Công bằng là nguyên tắc quan trọng đã được đề cập trong các nghị quyết về phân bổ ngân sách. Tuy nhiên, công bằng không có nghĩa là cào bằng. Có trọng tâm, không có nghĩa chỉ có một số các dự án, địa phương được chú trọng, mà cần có một trật tự ưu tiên phù hợp” - đại biểu Vũ Thị Lưu Mai tiếp tục phân tích.

Để khác phục tình trạng này, theo đại biểu đoàn Hà Nội, cần cương quyết thay đổi việc phân bổ nguồn lực theo thứ tự ưu tiên để khắc phục đầu tư nhỏ lẻ, dàn trải. Việc đề xuất dự án phải có sự phối hợp, xem xét chặt chẽ giữa các địa phương trong khu vực, tránh có quá nhiều dự án có quy mô nhỏ lẻ, trong khi lại thiếu các dự án có quy mô lớn mang tính khu vực. Cùng với đó, phải quan tâm đến công tác quy hoạch. “Một quy hoạch kém sẽ cho ra các  dự án dàn trải”. Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai cũng cho rằng nhà nước chỉ nên đầu tư các dự án, các ngành, lĩnh vực mà các thành phần kinh tế khác không thể đầu tư.

Đề cập đến tính hiệu quả đầu tư của các dự án, bà Mai cho biết, theo báo cáo của Chính phủ, trong giai đoạn 2011- 2018 có hơn 6.000 dự án hoàn thành, tuy nhiên, chưa có báo cáo đánh giá công trình nào có hiệu quả hay không hiệu quả.

“Theo Nghị quyết 25 của QH về kế hoạch tài chính 5 năm, thực hiện quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra. Tuy nhiên trên thực tế, việc thực hiện rất khó khăn” - đại biểu Vũ Thị Lưu Mai nói và nhấn mạnh: “Rõ ràng chúng ta chưa chú trọng đánh giá hiệu quả dự án sau đầu tư".

Trước thực trạng đó, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai kiến nghị cần sớm có bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu ra của dự án theo đúng thông lệ quốc tế. Ngay từ khi lựa chọn dự án phải tính đến hiệu quả của dự án, cần có cơ chế tăng cường chất lượng giải trình trong hoạt động giám sát.

(Theo VnMedia)